Trans yağlar insan hayatı için gerekli değildir ve genellikle sağlığı iyi yönde desteklemez. Trans yağ tüketmek kötü LDL kolesterol seviyesini artırır, iyi HDL kolesterol seviyesini ise azaltır; böylece koroner kalp-damar hastalıkları ve inme riskini artırır.
Trans Yağ Nedir?
Trans yağlar sentetik olarak yapılır; doğal olarak oluşmaz. Sıvı bitkisel yağları katı yağ haline getirebilmek için onlara hidrojen ekleme işlemi (hidrojenasyon) uygulanır. Bu yüzden kısmen hidrojenlenmiş yağlar olarak da bilinirler. Trans yağlar tekli doymamış ya da çoklu doymamış olabilir, ancak hiçbir zaman doymuş olmaz.
Uzmanlar, kısmen hidrojenlenmiş yağlardan olan trans yağların, doğal olarak oluşan yağlardan sağlık açısından çok daha zararlı olduğunu belirtmektedir.
Trans yağlar endüstride çok tercih edilir; çünkü gıda firmaları bunların kullanımını kolay ve üretimini ucuz bulmaktadır. Uzun süre bozulmadan kalmaları ve yiyeceklere iyi bir tat vermeleri de tercih sebebidir. Ticari tavalarda birden çok kez kullanılabildiği için fast food restoranlarında yaygın biçimde kullanılır. Dünyada pek çok şehir trans yağ kullanan üreticileri ve restoranları düzenlemelerle sınırlandırmaya çalışmaktadır.
Trans Yağlar Nerede Bulunur?
- Kızartma türü yiyeceklerde
- Tatlı çörek, tart, pasta ve hamur işlerinde
- Bisküvi, kraker ve pizza hamurunda
- Bazı margarinler ve katı yağlarda
- Birçok fırınlanmış hazır üründe
Besin etiketinde "kısmen hidrojenlenmiş yağlar" ibaresi yer alıyorsa o ürün trans yağ içeriyor demektir. Amerikan Kalp Vakfı (The American Heart Association), trans yağların tüketiminin toplam kalori alımının %1'ini aşmaması gerektiğini belirtmektedir.
Trans Yağ ve Endometriozis
Endometriozis; rahmin iç dokusunun rahim dışında geliştiği, tedavisi güç ve kısırlığa yol açabilen bir hastalıktır. Trans yağ içeren yiyecekleri çok tüketen kadınlarda endometriozis hastalığı riskinin daha fazla olduğu bildirilmiştir.
Human Reproduction dergisinde yayımlanan, 70 binden fazla Amerikalı hemşire üzerinde yapılan araştırmada, omega-3 yağ asitleri bakımından zengin besinler tüketenlerin endometriozise yakalanma ihtimallerinin %22 daha az olduğu saptandı. Buna karşılık trans yağlı gıdalarla çok beslenen kadınlarda bu risk %48 daha yüksek bulundu.
Endometriozisten korunmak için omega-3 yağları açısından zengin ton balığı, somon ve ceviz gibi gıdaların tüketilmesi önerilmektedir.
